Web Design / Web Tasarımı. Çok sık kullanılan bu terim tasarımcıların kendisi tarafından bile çoğunlukla bilinmiyor.
Çok mu iddialı bir cümle oldu? Peki açıklayayım:

Güzellik görecelidir, biliyorsunuz. Ama ortak zevklere hitap eden güzellik öğeleri her ortamda bulunuyor; tv, moda, medya, endüstri ürünleri, ve tabii ki bilişim ve internet. İyi bir web tasarımı denince nedense türkün aklına hep uçan kaçan hadiseler geliyor. Tabii ki “tasarım” kelimesinden kaynaklanan bir yanlış anlama.

Web Tasarımı:
Mecra olarak ana özelliği bilgi ve içerik alışverişi olan internet, kilit noktası içerik olan bir yapıya sahip. Yani siz alışveriş de yapsanız, bir sitede oyun da oynasanız, yapacağınız her işlemden önce yüzlerce defa bilgi akışının içinde hareket ediyorsunuz. Oyun oynayacaksanız googledan oyuna ait bilgiyi aratıp sonuçlarda sayfasını buluyorsunuz, sayfadan oyunun bulunduğu menüye tıklayıp oyunun sayfasına ulaşıyorsunuz, bilgileri okuyorsunuz ve oyuna geçiyorsunuz. Bu mantık neredeyse her web sitesi için böyle.

Ancak, söz konusu bir gazete ya da tv reklamı olsa o oyun için 10 saniyelik pot film ya da gazetede 1 mesajlık reklam yeterli olabiliyor. Yani siz aslında temel olarak bilgiye ulaşıyorsunuz internet üzerinde.

İşte bu yüzden, bu yüzden işte (tekrar ediyorum ki unutmayın) web tasarımının özü information / bilgi tasarımıdır. WWW üzerinde bulunan bilginin ön plana çıkarılacak parçalarına renk, grafik, görsel element eklentisi yapılarak daha ilgi çekici, yönlendirici, etkileyici hale getirmek. Web tasarımı budur.

Web tasarımı, çok grafik öğesi içermeyen ve da text tabanlı bir siteye 3 boyutlu 10 dakikalık introlar, ağır grafikler ve içi gradient (doku geçişi) dolu tablolar yerleştirmek değildir, olmayacaktır.

Neyi kastediyorum?
Şöyle ki, batman begins filminin sitesine bir girin. Herhangi bir ziyareçi bu sitenin harika olduğunu söyleyebilir. Ama bu, batmanin sitesi. Yani filme özel, filmin vermesi gereken ambiansa özel bir yapısı olmak durumunda ve o şekilde tasarlanmış.

Tasarımı süper diye bunu muhasebe yazılımı geliştiren bir firmanın arayüzü olacak şekilde tasarlayamazsınız, müşteri de böyle şeyler istememeli(buradan template tasarımlarına ve kullananlara güzel bir giydirme yapıyoruz).

Her ders anlatırım, herşey amacına göre. Nasıl ki amazon’un sitesi siyah arkaplan üzerine komple flash olarak inşa edilmemişse, batmanin de sitesi google gibi mavi linklerden oluşamaz.

Web tasarımı, bilginin en iyi şekilde sunulabilmesi için bir araçtır, amaç değil.

 

1. Tasarımda öncelikli ilkeler
Araştırmalar kullanıcıların beklentilerinin şu yönlerde olduğunu
göstermiştir:
Hız
Sadelik
Kullanılabilirlik
İçerik
Uyumluluk

2. Hız beklentisi
Birçok kullanıcı istediği sayfaların hızlı yüklenmesini önşart olarak koşmaktadır. Hız sorunlarının başlıca sebepleri şunlardır:
Resimlerin yanlış kullanılması  
Tabloların çok seviyeli, iç içe gömülmesi  
Standart dışı yazı tiplerinin resimlerle kullanılmaya çalışılması
Sayfa içi elemanların sayısının çok olması  
Resim, film, ses vb. elemanların kullanıcının isteği dışında yüklenmeye başlaması  
Özellikle görsel düzenleyicilerin, kötü ve gereksiz HTML kodu üretmeleri
 
2.1. Resimlerin doğru kullanımı
Ortalama bir Web sayfasının toplam boyunun %90'ından fazlası resim bilgisinden oluşmaktadır. Bu nedenle, resimlerin mutlaka dikkatlice kullanılması gerekmektedir.
Dosya tipini doğru seçmek önemlidir, çizim, keskin köşeli vb. resimler için GIF veya PNG, fotografik görüntüler için JPG tavsiye edilir. Hatta, Web için özelleşmiş resim düzenleyicilerini (deBabelizer, ImageReady vb.) kullanarak resimlerinizi eniyileştirin. Bütün sayfalarınızda tekrarlayan dolaşma çubuklarınızı resim olarak oluşturun, çünkü resimler kullanıcı tarafında önbelleklenebilir. Resimlerin WIDTH ve HEIGHT özelliklerini mutlaka belirtin. Bu tarayıcının sayfayı daha hızlı yerleştirmesini sağlar. Sevdiğiniz yazı tiplerini resim olarak gömmeye çalışmayın, standart fontlara alışın. "Tekrarlayan" büyük resimlerin sadece küçük alanları değişiyorsa, resmi parçalayın ve sadece değişen kısımların yüklemesini sağlayın.
Özellikle dolaşma çubuklarınızı mümkünse tek parça halinde hazırlayıp, bir IMAGEMAP oluşturun, çünkü tek bir dosya, hem ayrı ayrı resimlerin toplamından daha küçük bir boyda olacaktır, hem de her resim için bir bağlantı kurulmayacaktır. Ancak bu durumda IMAGEMAP'inizde (HTML 4.0'da izin verilen) ALT parametresini kullanın. Bir kural olmamasına karşın, de-facto olarak iyi tasarımcılar sayfalarında 10'dan fazla resim kullanmamaya çalışırlar.

2.2. Tabloların doğru kullanımı
Tablolar her ne kadar yerleşimi kolaylaştırsa da, iç içe gömüldüklerinde tarayıcılar zorlanmaktadır. Tabloları çok seviyeli bir biçimde içiçe gömmeyin, aksi takdirde, tarayıcı
sayfayı ancak bütün sayfa indikten sonra görüntüleyebilir. Temel olarak 3'den fazla tabloyu iç içe gömmeyin. Mümkün olduğu kadar az rowspan ve colspan kullanın. Basit yerleştirme işleri için PRE ya da CODE kullanın. Bütün sayfayı bir tek tabloya gömmek yerine tablonuzu sayfa yüklendikçe görüntülenebilecek şekilde küçük yatay parçalara ayırın. Bu, kullanıcıda
sayfa hızlı yükleniyor hissini arttıracaktır.

2.3. Yazıtipleri
İçeriğin erişilebilirliği, içerik kadar önemlidir. Standart yazı tiplerine bağlı kalmaya çalışın. Mümkünse, graceful degradation kullanarak alternatifleri de verin. Örneğin "Arial, Helvetica,
sans-serif" örneği, önce Arial'ı (Windows standardı), sonra Helvetica'yı (Mac standardı), en sonda serif'siz soysal (generic; sistemce bir karşılığı bulunan) bir font'u kullanabilmenizi sağlar. Yazı tipleriyle yaptığınız, "ilginç" olduğunu düşündüğünüz" efektleri mümkünse Yığıtlamalı Biçem Kağıtları (Cascading Style Sheets - CSS) kullanarak gerçekleştirin. CSS, aslında çok ilginç efektlere izin vermektedir.

2.4. Sayfa içi elemanlar
Bir sayfa için ne kadar çok farklı dosya yükleniyorsa, sayfa o kadar yavaş yüklenecektir, hepsinin toplamının yüklenmesinden bile yavaş! Bir tarayıcı sayfa içinde karşılaştığı her dosya için Web sunucusuyla tekrar tekrar iletişime geçecektir. Dolayısıyla, sayfaya bağladığınız dosyalar, ne kadar küçük olursa olsun, yüklenme hızı düşecektir. Tarayıcının önbelleğini mümkün olduğu kadar çok kullanmak için, sayfa içi elemanlarınızı (logo, grafik dolaşma çubukları, resimler vb) tekrar tekrar kullanmaya özen gösterin.

2.5. Çokluortam terörizmi
Kullanıcıları uyarmadan, büyük resimler, fon müzikleri, filmler vb. elemanlar yükletmeye çalışmayın.
Maalesef, birçok Web sitesi, kullanıcıyı hiç uyarmadan, fon müzikleri gibi kullanıcının siteyi dolaşmasını kolaylaştırmaktan çok zorlaştıran, sayfanın yüklenmesini yavaşlatan, hatta bazen en kötüsü, tarayıcısını çökerten eklentiler kullanmaktadır. Böyle bir kullanıcının sitenize, ihtiyacı olsa bile, tekrar gelme olasılığı çok düşüktür. Kullanıcıyı, büyük boyutlu resimler (örneğin, bir resim galerisi), filmler (örneğin, bir konferansın çekimleri) ya da ses dosyalarının (örneğin, bir röportaj) bulunduğu sayfalara girmeden önce mutlaka uyarın.
Kullanıcıların daha da memnun kalacakları bir özellik, onlara farklı hızlar için farklı çözünürlük ya da kalitede sürümlerin sunulmasıdır. Dolayısıyla, kullanıcı bant genişliğine uygun olan sayfayı seçebilecek ve daha az vakit kaybedecektir.

2.6. Standart dışı ve gereksiz HTML
Yüzeyde tasarımcının işini kolaylaştıran görsel Web sayfası düzenleyicileri, altta standart dışı ve kötü HTML kodu üretmektedir. Sayfalarınızda aynı CSS ve JavaScript tanımlamalarını kullanıyorsanız, bunları harici dosyalarda tutup, sayfalardan bağ vererek[32] yükletin. Ortalama tanımlamalarınızın 500 karakter olduğunu varsayarsak, yükleme işlemi 33600 modemi olan bir kullanıcının 1 saniyeden fazlasını alır. Genel olarak, bir efekt ne kadar süslü görünüyorsa, onun için üretilen kod da o kadar şişkin olacaktır. Bu tip sıradışı efektleri kolayca oluşturabilen düzenleyiciler, sayfaları kendilerine has HTML, JavaScript, Java vb. kodlarıyla doldurmakta ve uyumluluğu düşürmektedirler. En sık karşılaşılan durumlardan biri, görsel düzenleyicilerin gereksiz HTML etiketleri üretmeleridir. Örneğin BR için bile FONT etiketi açıp hemen arkasından kapatmaları gibi:

3. Sadelik
Günlerce, haftalarca uğraştıktan sonra sade ve basit bir site hazırladıysanız, işinizi doğru yapmışsınızdır. Kullanıcılara alışık olduklarını verin   Mesaja yoğunlaşın, ilgiyi gereksiz elemanlarla dağıtmayın  "Less is more": uzun sayfalarınızı bölün ve basitleştirin.  Sayfalarınız birbirleriyle tutarlı görünsün  Dolaşma çubuklarını tahmin edilebilir yerlerde ve tahmin edilebilir simgelerle kullanın.

3.1. Kullanıcı alışkanlıkları
Kullanıcıların çoğu, yeni özellikleri öğrenmek için vakit harcamak yerine, basitçe onları yoksayarlar. Büyük sitelerin ve diğer ortamların kullandıkları ortak yönlere bakın.
Unutmayın ki, akademik ya da kar amacı gütmeyen siteleri kullanan kişiler, ticari siteleri de ziyaret etmektedir, ve edindikleri alışkanlıkları sitenize de taşırlar. "Farklı" akademik kimliğiniz, sitenizin kötü olmasını hiçbir nedenle haklı çıkarmaz. Birçok ortam, örn. basılı yayın, siyah üstüne beyaz yazı kullanmaktadır. Mümkünse buna bağlı kalın. Sitenizde alışılmadık renkler kullanmak kullanıcıyı zorlayacaktır. Aynı nedenle, ziyaret edilmemiş ve edilmiş bağların renklerini tahmin edilebilir şekilde ayarlayın. Örneğin ziyaret edilmemişler için mavi (ya da açık bir renk), edilmişler içinse mor (ya da bir önceki rengin koyu bir tonu) vb. Kurumunuz dışından kullanıcıların sitenizi nasıl kullandığını gözleyin ve sıkça tekrarladıklarını not edin. Kullanıcıyı size uymaya zorlamayın, sitenizi kullanıcıya (ve diğer başarılı sitelere) uydurmaya çalışın.

3.2. İlgiyi dağıtmayın
Herşeyin vurgulandığı bir yerde hiçbir şey vurgulanamaz. Öncelikle, animated gif, reklam benzeri resimler afişler (banner), kayan yazılardan ve BLINK'den kesinlikle uzak durun.
Otomatik olarak yeni tarayıcı pencereleri açmaktan kaçının. Birçok kullanıcı, içindekine bile bakmadan bu pencereleri kapatma alışkanlığını çoktan edinmiştir. Sayfadan çıkıldığı anda yeni bir sayfa açmaktansa kesinlikle uzak durun. Sadece gerektiği kadar resim kullanın. Mutlaka resim kullanmak istiyor ya da zorundaysanız, resimlerin renklerini  yakınlaştırmaya çalışın. Son çıkan efektleri hemen kendi sitenize de eklemeye çalışmayın. Nasıl olsa birçok amatör bunu zaten yapacaktır. İşlevsel olması gereken sayfa elemanlarını işlevsel bırakın. Alacalı bir bullet ya da ruler resmi kullanmaya çalışmayın.

3.3. "Less is more": Daha az, daha çoktur
İngilizce'de dendiği gibi "Less is More" yani "Daha az, daha çoktur". Mesajınızı az ve öz şekilde sunmaya özen gösterin. Bilgiye rahat ulaşabilen kullanıcı, sitenizi daha çok ziyaret edecektir. Vermek istediğiniz mesajı sayfaların üstlerine yerleştirin. Uzun tabloları, raporları ya da arşivleri, parçalara bölün ve kullanıcıya listeyi sunun. Böylece, kullanıcı, sadece görmek istediği bölümü yükleyebilecektir. Ancak, her zaman listeye bir referans verin, kullanıcıların sitenize nereden gireceği hiç belli olmaz. Birçok insanın Web üzerinde, gerçek hayattan daha da az okuduğu düşünülürse, bilgiyi parçalamak gerekir. Eğer kullanıcının ilgisini çekebilmişseniz, zaten diğer sayfalarınızı da ziyaret edecektir. Ayrıca Web kullanıcılarının bir sayfada kalma süreleri en çok 1 dakikayı aşmamaktadır. Dolayısıyla, bilgiyi bu sürede erişilebilir hale getirmeniz gerekir.

3.4. Tutarlı görünüm

Yamalı, tutarsız bir görünüm, kullanıcıyı sizin amatör, sunduğunuz bilgininde yararsız olduğunu düşünmeye itecektir.Birçok Web sayfası düzenleyicide bulunan şablonlama  özelliklerinden faydalanın. Site tasarımında yukarıdan aşağı bir yol da izlediğiniz takdirde mutlaka tutarlı bir siteniz olacaktır. Kullandığınız renkleri, başlık ve paragraf yazılarının büyüklüklerini,resimlerin uyumunu, vb. bütün site tarafından paylaşılan elemanları site genelinde ortak yapmaya çalışın. CSS, JavaScript, DTD vb. tanımlamalarını dasite genelinde ortak tutun.Bir kurumun farklı birimleri kendi sitelerini kendileri hazırlıyor olabilir,ancak kurumun Webmaster'ının görevi, ortak bir şema oluşturmak ve bunları sayfa hazırlayıcılara benimsetmektir.

 

3.5. Dolaşma çubukları

Çubuklarınızdaki simgelere etiket vermek zorunda kalıyorsanız, simgeleriniz başarılı değil demektir. Genel olarak sayfaların en üstünde resimli bir dolaşma çubuğu, en altındaysa düz metin bir çubuk bulunur. Bu, birçok kullanıcının alışkın olduğu birşemadır. Resimli olan dolaşma çubuğuna, etiket vermeden, sınamadan geçirin. Eğer kullanıcılar, simgelerin gideceği yeri tahmin edebiliyorlarsa, simgeleriniz başarılıdır. Eğer anlaşılmıyorlarsa, yeni bir tasarım yapın. Dolaşma için kullanılabilecek araçları, kesinlikle, sayfanın her yerine dağıtmayın. Bu araçları birbirlerine yakın yerlerde tutmaya çalışın.Sağ taraf, dolaşma çubukları için alışık olunmamasına karşın, kullanıcıların diğer beklentileri (baskıda, içeriğin tamamının çıkması; sayfa yüklenir yüklenmez, içeriğe konsantre olunması vb.) çubuğun sağda olmasını öngörmektedir

 

4. Kullanılabilirlik

Siteler kullanılmak için hazırlanır.Hedef kitlenizi baştan belirleyin  Okunurluk içeriğe engel olmamalıdır  Tipografi yazıların arayüzüdür  Önemli servisleri erişilebilir kılın  Özelleştirilmiş hata mesajları yardımcınızdır  Sayfaların bastırılabileceğini ve diske kaydedilebileceğini unutmayın

 

4.1. Hedef kitlesi

Tasarım ve içerik organizasyonu en baştan yapılmalıdır.Hedef kitlenizdeki kullanıcıların profilini, beklentilerini, bağlantı hızlarını vb, mümkünse uzaktan gözlemleyerek, gerekirse de anketlerle,öğrenmeden yeni bir tasarıma başlamayın. Gözlem metodu, kullanıcıların "verdikleri" cevaplarda daha dürüst olmalarını sağlar. Ender olarak, grafik, ses sanatçıları ya da çokluortam sunucusu vb. hazırlamanız durumunda, kullanıcılardan beklentileriniz (bant genişliği,kurulu eklentiler) yüksek olabilir. Bu durumda bile, gerekenden fazla bant genişliği ve sayfa elemanı kullanmayın. Sitenizde neler bulunduğunu ve bunun kullanıcıya ne yararlar getireceğini belirtin.

 

4.2. Okunurluk

Birçok kullanıcı sayfayı önce tarar, sonra okur. Sayfalarınızı taramaya uygun hazırlayın. Başlıkları ve yazıyı düzenli tutmaya çalışın.Bir satırda 70-100 karakterden fazla kullanmamaya çalışın. Kitaplar ve gazeteler bu fikri yüzyıllardır kullanmaktadır. Sayfanın genişliğine göre uzadıkça uzayan satırlar, okunurluğu çok düşürecektir. Bunun için tabloları kullanabilirsiniz.Yazı ve fon için zıt renkler kullanın. En çok tercih edilen ikili genel olarak beyaz üzerine siyahtır. Renklerin RGB kodlarına bakarak zıtlıklarını (contrast) ayarlayabilirsiniz. Örneğin #FFFFCC üzerine #000099 iyi bir zıtlık oluşturacaktır.Sayfa fonu için resim kullanıyorsanız, sayfanın fon rengini yine de belirtin ve fon resmine yakın bir renk seçin. Bazı kullanıcılar resimleri otomatik yükletmemektedir. Örneğin, siyah fon resmi üzerine beyaz yazı kullanıyorsanız, bu tip bir kullanıcının tarayıcısında beyaz üzerine beyaz yazı gibi itici bir sonuç yaratabilirsiniz.

 

4.3. Tipografi

Doğru yazıtiplerinin seçimi, içeriğin sunumunu kolaylaştıracaktır. Başlık ve paragraflar için değişimli (alternating) yazıtipleri kullanın,örneğin başlıklar için sans-serif (uçlar çıkıntısız)bir yazı tipi (Arial,Helvetica vb.), paragraflar için de serif (uçlar çıkıntılı) bir yazı tipi(Times New Roman, Times vb.) iyi olabilir, ya da tam tersi.Genel olarak, "HEPSİ BÜYÜK" ve "Sadece İlk Harfleri Büyük" başlıklar,cümleler kullanmaktan kaçının. Bu gözün gereksiz yere hareketine yol açacağı için gözü yoracaktır.Karakter setini belirtirken bazı düzenleyicilerin (Frontpage vb.) kullandığı Windows-1254 karakter seti yerine, ISO-8859-9 kullanın. CP1254 seti standartlar içinde yoktur ve UNIX ve Mac makinelerde Türkçe yazıtipleri olan kullanıcılarda bile sorun çıkarmaktadır. ISO seti, belli başlı bütün tarayıcılarca desteklenmektedir.

 

4.4. Servislerin erişilebilirliği

Servislerinizi kolay erişilebilir kılmazsanız, onları sunmanızın da anlamı olmaz. Yardım, arama, site haritası vb. servisler kişisel ev sayfaları dışında her sitede bulunmalıdır.En çok kullanılan servis ve sayfalarınızı (örneğin harita, arama vb.) her yerden erişilebilir yapın. Unutmayın her ziyaretçiniz ana sayfanızdan gelmeyebilir. Sayfalarınızın adreslerini değiştirmemeye çalışın. Değiştirmek zorunda kalırsanız, yeni sayfanın adresini içeren bir sayfayı eski yerde bırakın.Arama, harita, yardım vb. adreslerihttp://www.kurum.edu.tr/arama/http://www.kurum.edu.tr/harita/http://www.kurum.edu.tr/yardim/gibi kolay hatırlanabilecek adreslerde sabitleyin.

 

4.5. Özelleştirilmiş hata mesajları

Kullanıcıya hatanın olası nedenlerini açıklamaya çalışın. Gerekirse, akıllı sistemler kurun.Kullanıcıya, "404 file not found" gibi sevimsiz bir hata vermek yerine, sayfanın adresi değişmişse yeni yerini bildiren, ya da otomatik olarak gitmeye çalıştığı adresi kestiren uygulamalar geliştirin.Eğer belli adreslere erişimi yasakladıysanız ya da site kullanıcının şifresini kabul etmiyorsa, neden yasaklandığını veya yeni şifre almak için kime başvurulacağını hata mesajında belirtin. bkz.[35]4.6. Çevrimdışı siteler Sayfalarınızı disklerine kaydeden ya da bastıran kullanıcılara yardımcı olun.Sayfalarınızın, diyelim ki en altında, sayfanın kendisinin ya da bağlı olduğu sayfanın URL'i bulunsun. Böylece, sayfanın asıl adresi hem baskıda,hem de diskteki kopyalarında görünecektir.Mümkünse, sayfa içinde verdiğiniz referansları, sayfanın en altında, açık URL'leriyle birlikte tekrarlayın.Sayfalarınızın son değişiklik tarihini belirtin. Çoğu zaman, saati ve dakikayı belirtmeniz gerekmez, ay-yıl bile yeterince iş görecektir.Sayfalarınızın, ya baskıda da iyi göründüğünden emin olun ya da yazıcı-dostu sürümleri olsun. Bunun için CGI vb. programlar yazılması gerekebilir. bkz.Hotwired sayfaları...A4 kağıda bastırılan bir sayfa için güvenli bölge 535 x 295 pixel'dir. Bu sınırın dışına taşmamaya çalışın.

 

5. İçerik

Birçok kullanıcı ve tasarımcının ortak görüşü:"Content is the king" - İçerik kraldır. Yazmayı bitirince, sözcük sayısını yarıya düşürmeye çalışın  Gazeteciliğin altın kuralı: "Kim, ne, ne zaman ve nerede"  Mikroiçeriği kullanmayı öğrenin  Eski sayfalarınızı çöpe atmayın, arşivleyin  Kullandığınız terminolojiyi açıklaştırın  Sayfa içindeki bağları en az seviyede tutmaya çalışın 

 

5.1. Yarısı yeter (*)

Internet'deki bilgi zaten yeteri kadar çoktur. Önemli olan kimin bunu daha hızlı sağlayabileceğidir. Bilginin aşırı dozda olması, eksik bilgi kadar yararsızdır.İçeriği hazırladıktan sonra, konuya uzak birinden yazıyı incelemesini rica edin. Gerekirse, ifadelerinizi basitleştirin. Paragraf başına bir fikirden fazlasını sunmayın. İlk birkaç cümlede sıkılan okuyucu, diğer paragrafa atlarsa, bütün fikri kaçırmamalıdır. Proje, rapor, ödev, ders kapsamı, ürünler, kütüphanedeki kitaplar vb. her tür listeyi önce basit haliyle, gerekirse detayları da görülebilecek şekilde hazırlayın. Her tür yazı için önce bir taslak çerçeveyle işe başlayın. Mantık zinciri yanlış kurulursa, yazdığınız herşey çöpe atılacaktır. Uzun cümlelerden kaçının. Hem sizin dilbilimi hatası yapmanız, hem de kullanıcının cümlenin sonuna geldiğinde başını unutması kaçınılmaz olur.

 

5.2. "Kim, ne, ne zaman, nerede"

Gazetecilerin yüzyıldır işlerine yarayan bu prensip, sizinkine niye yaramasın? Sayfalarınız bu soruların - en azından uygulanabilir - olan hepsine cevap vermelidir. Kim sorusuna sayfa yazarı, ne sorusuna anlattığınız konu, ne zaman sorusuna kavramın zaman çerçevesini, nerede sorusuna da yan olayları veya ortamı vererek işe başlayabilirsiniz. Hedef kitlesinin sorabileceği soruları önceden kestirmeye çalışın. Daha soru sorulmadan cevaplarınız hazır olsun.

 

5.3. Mikroiçerik

Kullanıcının ilgisini çekmek için çok ince bir çizgimiz var.Başlıklar, bağlar ve sayfa başlığı kullanıcının sayfayı taraması sırasında ilk göze çarpan maddelerdir. Bunların kötü seçimi, kullanıcının sayfayı taramayı bile bitirmemesine neden olabilir.3-4 kelimede vermek istediğiniz mesajı vermeye çalışın. Daha fazlası ya da azı iş görmeyecektir.Yanıltıcı ve klişeleşmiş kelimelerden kaçının. Konu satırında $$$, XXX,Büyük fırsat vb. geçen e-postaların hemen silinmesi gibi, kullanıcı da hemen Geri tuşuna basabilir."... için tıklayınız ..." kalıbından vazgeçiniz. Bağı cümle içinde kullandığınız en yakın sözcük grubundan veriniz.Bölüm başlıklarınızın arama motorları tarafından kullanılabileceğini,bağlarınızın masaüstüne sürüklenebileceğini, sayfa başlığınızın da "Bookmark" edilebileceğini unutmayın. Siz ne seçerseniz, kullanıcı onu görecektir. Yanlışı Doğrusu Renkler Doğru renklerin seçimindeki ilkeler...iyi bir örneğini görmek için buraya tıklayınız... ...iyi bir örneği ...İstediğin dosya 99 kütüphane kullanım raporu

 

5.4. Çöpe atmayın, arşivleyin

Niçin eski dosyalarınızı çöpe atıp sunduğunuz kaynakları azaltasınız? Yeniden değerlendirin.Sitenizde yeriniz varsa, yazışmaların, tartışma listelerinin, yazılımın farklı sürümlerinin vb. bir arşivini sitenizde tutun. Bu kaynaklar tekrar işe yarayabilir. Sitenize yeni bilgi eklediğiniz zaman bunu eski dosyaların üzerinde oynamak yerine, yeni dosyalar yaratarak ekleyin. Bunun istisnaları, gazete ve tv gibi medyaların ana sayfaları, ya da sürekli değişen istatistikler olabilir. Ancak, bu gibi durumların dışında, bırakın sayfalarınıza dışarıdan verilen bağlar sizin lehinize çalışsın. Arşiviniz yoksa, arama motorlarından sitenize gelenler, aradıkları kelimenin sayfada hiç geçmediğini fark ettikleri anda hayal kırıklığına uğrarlar.

 

5.5. Terminolojinizi verin

Türkçe'deki karşılıkları benimsenmemiş kelimeler, ya da anlaşılmaz kısaltmaları (acronyms) açıklaştırın.Yeni teknolojiler hakkında özgün dili dışında yazılan metinlerin genel sorunu, terminolojinin o dile tam olarak aktarılmamış olmasıdır. Kullanıcıyı içeriği anlamak yerine acronym'leri çözmeye zorlamayın. Eğer bu tip bir kısaltma ya da terimi ilk defa kullanacaksanız, bir sözlüğe,diğer kaynaklarda nasıl kullanıldığına bakın. İyi bir karşılık bulabilirseniz onu kullanın.Sayfa içinde diğer bir dilde kelime kullanmak zorunda kalırsanız onu farklı bir yazıtipiyle yazın ve mümkünse anlamının öğrenilebileceği bir bağ verin.Ayrıca, kısaltmaların ilk geçtikleri yerde, açık hallerinin yazılması da tavsiye edilir. Örneğin: Belge Türü Tanımlaması (Document Type Definition -DTD) gibi...Terminolojinin kapsamı, hedef kitleniz tarafından belirlenir. Eğer Websayfaları hazırlamaktan bahsediyorsanız, HTML'i açmanız gerekir, ancak (Webüzerinden) E-ticaret'den bahsediyorsanız, artık HTML gibi en temel kavramlar yerine, veri tabanlarını veya 3-katmanlı yapıları açıklamanız daha uygun olacaktır.

 

5.6. Bağlarınız sade ve az olsun

Sayfalar taranırken göze ilk çarpan elemanlardan biri hiperbağ (hyperlink)'dır. Metin içinde birbirine yakın yerlerde bağ kullanmaktan kaçının. Bu kullanıcıda bilgi taşması ve kararsızlık yaratabilir. Aynı cümle içindeyse, farklı yerlere bağlar vermekten özellikle kaçının.Bunun bir istisnası, standartlar (ISO vb.) gibi sık miktarda çapraz-bağa gereksinim duyan metinler olabilir.Bağlarınızı anlamlı kelimelerden veriniz. Bu şekilde kullanıcı cümlenin tamamını bile okumasa gitmek istediği yeri kestirecektir. Örneğin: UlakNET hat durumlarını görmek için buraya tıklayınız ... yerine UlakNET hat durumları sayfasında haber öbekleri ve ...

 

6. Uyumluluk

En çok kullanılan tarayıcı bile %60'ı aşamıyorsa, onu zorladığınız anda,kalan %40'a hiç ulaşamazsınız.Kullanıcılarda bir özelliğin, tarayıcının olduğunu varsaymayın  "Bu site şu programla ve şu çözünürlükte gezilebilir" den vazgeçin Metin-tabanlı tarayıcıları unutmayın. 

 

6.1. Belli özellikleri şart koşmak

Başarılı siteler, önce servislerinin kalitesiyle başarı kazanmışlardır. Herkesde JavaScript'in, Java'nın, CSS'in, frame'lerin aktif olduğunu, ya da resimleri otomatik yüklettiğini varsaymayın. Birçok kullanıcının tarayıcısıya bunları hiç desteklemeyebilir, ya da hız kazanmak için bu özellikleri kapatmış olabilirler. Kullanıcıda aktif olması gereken bu özelliklerden birisi kapalıysa, siteniz graceful degradation kullanarak, yine de iyi görünmelidir. Bu tembel site yöneticilerinin görmek istemedikleri kör noktalarıdır. Örneğin bu sayfalar CSS ve tablo kullanmaktadır, ancak CSS desteklemeyen ya da metin tabanlı tarayıcılarda da görülebilecek şekilde hazırlanmıştır. Kullanıcıda bu özellikler yok ya da kapalıysa, sitenize girmesine rağmen, daha ilerilere gidemeyecektir. Herkesin frame'leri sevdiğini düşünmeyin. Bazı kullanıcılar hızlarından dolayı metin tabanlı tarayıcılar kullanmaktadır ve frame'leri hiç göremezler. Ayrıca, frame'ler baskı almayı ve kullanıcının bookmark etmesini zorlaştırırlar. Bu şekilde kullanıcıyı siteye girdiği anda reddetmiş olursunuz. Site yöneticisi açısındansa, frame'lerin yönetimi son derece zor ve hep hata payı bulunan bir görevdir.

 

6.2. İyi bir site tarayıcıdan bağımsızdır

İyi bir radyo programını dinlemek için özel marka bir radyoya ihtiyacımız yok. Niye Web siteleri farklı olsun? Bir Web sitesi, görünümden önce içerik ve kullanılabilirliğe yoğunlaşmalıdır. İyi görünmek arkasından gelecektir."Bu site en iyi şu tarayıcı ve bu çözünürlükte izlenir" kullanıcıları taraf tutmaya, Web tasarımcılarını da tembelliğe itmektedir. Bu tasarımcılar, yeterince farklı işletim sistemi, tarayıcı ve çözünürlüklerde sınamadıkları sayfalarını, sonuç olarak klişeleşen "en iyi şu..." cümlesiyle aklamak isterler. Sınama işlemi, prototipler üzerinde yapılmalı, siteye doğru sayfa yerleşimi, teknoloji vb. efektler seçildikten sonra devam edilmelidir. Farklı firmaların farklı tarayıcıları birbirine eşitlenene ve bütün kullanıcılar kabul edilebilir bir tarayıcıya geçene kadar, tasarımlarınızda "eskiyle idare edin".

 

6.3. Metin-tabanlı tarayıcılar

Engelli, uzman ya da hız tutkunu kullanıcıları ihmal etmeyin. Engelli kişiler, Web sayfalarını bir okuyucu aracılığıyla gezdikleri için, sayfalarınızdaki elemanların akışını dağıtmamaya çalışın. Bu yine birçok tasarımcının ihmal ettiği ama zamanla kendisini zaten zorlamaya başlayacak bir konudur. Benzer şekilde, metin tabanlı tarayıcılarda resimlerin kendisi yerine ALT parametresiyle verilen açıklamaları görülür. Cetveller (rulers) için "---",kurşunlar (bullets) için "*", diğer tip resimler için resmin ne olduğu belirtilmelidir. Yerleşim için kullanılan 1 pixel'lik resimleriniz varsa bunlar için de "" kullanabilirsiniz. Tablo, frame, resim, çoklu ortam vb. kullanımında, tercihinizi yapmadan önce metin-tabanlı tarayıcıları ve sizin kullanmadığınız "o diğer" tarayıcıyı düşünün. Bu, dengeli bir karar vermenize yol açacaktır.


 7. Sonuç

Bu belge, Web tasarımının ancak yüzde birini anlatabilmiştir. Web tasarımı, çok boyutlu düşünülmesi gereken, önceden planlaması gereken bir alandır ve uzmanlık ister.Web tasarımı, çoklu disiplin gerektiren, profesyonelce yaklaşılması gereken bir alandır ve kolay kullanılan ilk görsel düzenleyiciyi açıp sayfa yazmak kadar da kolay değildir.Birçok tasarımcının ilk düşündüğü, sayfaların nasıl görüneceğidir. Halbuki ilk sorun, içlerinde ne ve ne kadar bilgi olacağı, kim için hazırlandığı ve Internet'e başka bir sayfa katmanızın gerçekten anlamlı olup olmayacağıdır.